Edición N° 4 · 2026
TEKOKATU

Revista de planchas masónicas · Teko ha ñe'ẽ rehegua

← Volver a la edición · Ejevy
Filosofía

Porã ha Vai

Compartir

Moñepyrũ

Ko togue rupive añeha’ãta amyesakã pe mba’e hérava: Porã ha Vai.

Tembiapo rupive ojehechaukase mba’eichatépa ikatu ñaĝuahê pe porãme ha upéicha avei vaípe.

Ñepyrumbýpe jaikuaava’erã mba’etépahina Porã ha Vai, ikatu haĝua ko tembiapo rupive ñamyesakã hendapete, upévare jachecháta aranduveterekohárakuéra (filósofos) mba’éichapa oikumby.

Hetepy

Ko’áĝa rupi ñahendu mba’éichapa tapichakuéra oikumby pe Porã ha Vai, oî he’íva peteî mba’e, térã tembiapo iporãha, hakatu ambue tapicha he’i ivaiha upe mba’e térã tembiapo.

à jahecha térã ñahenói peteî mba’e térã tembiapo mokôi hendáicha py’ŷi oiko, avei oî tapicha peteî tendápe omoporãva peteî mba’e térã tembiapo, ambue hendápe upe mba’e térã tembiapo ombovai.

Ko’ã apañuâi hi’ã ñamyesakã, ikatu haĝua ñambohéra hendape umi iporãva ha ivaíva. Péva oiko haĝua jaikuaava’erã mba’épa oguerekóva’erã pe mba’e térã tembiapo iporã térã ivai haĝua.

Platón: Oñe’ê kuaapyeta tekomorangatu rehe (intelectualismo moral) kuaa ha’e kuaa apo (saber es saber hacer). Vai: ápe ipore’ŷ porã (ausencia del bien). Porã: mba’e porã ijehegui (bien en sí).

Aristóteles: noñe’êi kuaapyeta tekomorãngatu rehe (no es intelectualismo moral) oîgui oikuaáva ha ojapovaíntéva avei hembiapo. Oñe’ê Tekokatu ha Jepokuaáre (virtud ha hábito) Eikuaa ha ejapova’erã.

Baruc Espinoza: Porã ha’e pe ñangareko ava rehe (el bien es conservación del sujeto corpóreo operatorio) Ñande ava ñañangarekova’erã ñanderete ha nderekove rehe, ápe oñe’ê pe Angaveatãre (fortaleza) péva oiko oîro.

Tekotini (firmeza)

Oî tapicha iky’áva, oikotevê añetéva, ivare’áva, iro’ýva, ha ambue tekotevê térã jehasa’asýpe oikóva, ãvápe ñaipytyvôva’erã. Umíva ndíve tapichakuéra imarangutuva’erã, imba’eporãva’aerã (generoso) péva ha’ehína Tekotini’apo, ñemoĝuahe opavavépe (firmeza aplicada a los demás) Oikuaáva pe Porã, ojapo ijeheguirei ha pya’e tembiapo, opavave jaipota pe Porã. Avave ndoipotái.

Vai. Ojapóva vai ha’ehína umi ndoikuaáiva Porã, umi ojavýva ha ohenóiva Porã mba’evaípe.

Socrates: he’iva’ekue pe Vai tuichavéva ndaha’éi jehasa’asy tekojoja’ŷ, ha’e pe tekojoja’ŷ apo (el mayor mal no es sufrir la injusticia sino hacerla)

Tekoporã ha’e jaikuaa hendapete pe porã añetéva. Péva jaikuaávo, jajapóta tembiapo hendaitépe.

Mohu’ã

Jahechahaguéicha Porã ha Vai iñambue ojohegui ha pe ambue péva hesakãva’erã ñandéve. Tesakã oikóvove ñane apytu’ūme, ñanderaperã avei hesakãta.

Avei hesakãvo Porã ha Vai, ñanderekove masôháicha oñamyesakãta tape ambue tapichápe.

Ko’ãva oikóvo jahechakuaáta pe Masô añetegua oguerekoha he’iva’erã ha ojapova’erã ha pe masô añetegua’ŷ he’iva’erã ha ojapova’erã oimaraê mba’e (El Verdadero Masón tiene algo que decir y hacer y el Falso Masón tiene que decir y hacer algo.)